سيريل لويد الگود ( مترجم : محسن جاويدان )
281
طب در دوره صفويه ( فارسى )
آن كه مفيد باشد زيانآور خواهد بود و اين تنها توجيه علمى بود كه عامه مردم از لزوم سقط جنين به عمل مىآوردند . گاهى اوقات سقط جنين به علت حسادتهاى زنانه صورت مىگرفت شاردن مىنويسد : « از آنجا كه همبستر شدن با زن حامله جايز شمرده نمىشود اگر زنى حامله بشود براى آن كه مانع از رفتن شوهرش به نزد زن ديگرى بشود اقدام به سقط جنين مىكند » . در ساير ادوار عللى به مراتب مهمتر از اينها سقط جنين را ايجاب مىكرد تاورنيه « 10 » به هنگام شرح حال دربار امپراطوران مغول مىنويسد : « از آنجا كه رسم بر اين است كه پسر اول امپراطور جانشين و وليعهد او مىگردد و لو اينكه مادرش از كنيزان باشد به محض آن كه شاهزاده خانمهاى حرمسرا پى مىبردند يكى از ايشان حامله است از تمام امكانات خويش براى از بين بردن جنين او استفاده مىكردند مثلا در سال 1666 « 11 » جراح دربار چا است « 12 » خان پاتنا « 13 » به من گفت كه زن اول چا - است خان لااقل موجب سقط جنين هشت نفر از زنهاى ديگر خان شده است زيرا به هيچ عنوان نمىتواند وجود بچههاى هووهاى خويش را تحمل كند » . در تركيه ( در اينجا يك بار ديگر روى وجود رابطهء بسيار نزديك پزشكى بين تركيه و ايران دورهء صفويه تاكيد مىكنم ) سقط جنين عامدانه بسيار رايج بود . اوپنهايم « 14 » در نوشتجات خود كه مربوط به 150 سال قبل است مىگويد : « در تركيه سقط جنين آزاد بوده و اقدام به آن تا ماه پنجم حاملگى مجاز مىباشد زيرا مسلمانان معتقدند كه جنين تا اين سن فاقد روح و زندگى است . زنان شوهردار اغلب آشكارا به تهيهء داروهاى سقط جنين مىپردازند و از اين بابت احساس شرمسارى نمىكنند . شوهران نيز جانبدار سقط جنين همسرانشان مىباشند زيرا به اين ترتيب نانخور زيادى پيدا نمىكنند . زنان اغلب به اين دليل اقدام به سقط جنين مىكنند كه مىپندارند وضع حمل به زيبائى ايشان لطمه مىزند علاوه بر اين مردى كه يكى از كنيزان خود را حامله مىسازد نيز او را وادار به سقط جنين مىكند » . اوپنهايم معتقد است كه علت رواج عقايد خاص در سقط جنين را بايد در تفسيرهاى خاصى دانست كه برخى از فقها از مطالب قرآن كريم به عمل مىآوردند . اين فقها بر سر تاريخى كه جنين از آن پس انسان كامل شمرده مىشود باهم اختلاف دارند . حنفىها معتقدند كه جنين از زمانى كه بتوان برخى از اندامهاى بدن او را تشخيص داد يك موجود كامل محسوب مىگردد ولى تا آن زمان يك « ما دون بشر » است شافعى هم مىگويد جنين را تا زمانى كه تا حدودى شكل نگرفته باشد نمىتوان بچه دانست اما مالك معتقد است كه به محض تبديل نطفه به گوشت جنين انسان شمرده مىشود .
--> ( 10 ) - Tavernier ( 11 ) - سال 1076 هجرى قمرى ( 12 ) - Cha - Est ( 13 ) - Patna ( 14 ) - Oppenhiem